.

مقاله ها

ارزیابی تهدیدات امنیتی در ماه آگست

طالبان در جریان عملیات عمری خود در تابستان سال جاری میلادی توانسته است اراضی تحت کنترول خود در مناطق مختلف افغانستان را گسترش دهد و علمیات تدافعی نیروهای امنیتی افغانستان با نام شفق اگرچه توانست حملات طالبان مانند حمله به مرکز ولایت هلمند را دفع کند اما نیروهای امنیتی افغانستان از آمادگی لازم برای یک جنگ تمام عیار علیه طالبان برخوردار نیستند، تجهیزات و امکانات جنگی کافی و پیشرفته در اختیار ندارند و نمی‌توانند بدون همکاری نیروهای ناتو و امریکا به طور همزمان در چندین منطقه عملیات کنند. ادامه تصرف مناطق به دست طالبان حیطه تسلط دولت بر نواحی را تنگ‌تر کرده و زمینه را برای شکل گیری و گسترش شبکه‌های تروریستی مانند داعش و القاعده مهیا می‌سازد. دولت وحدت ملی اکنون دچار اختلافات شدیدی بر سر اجرای مفاد تفاهم نامه سیاسی که موعد آن در ماه سمپتامبر سال جاری است، شده است. اگر اختلافات همچنان حل نشده باقی بماند، مناطق تحت کنترول طالبان و دیگر مناطق دور افتاده که دولت بر آن تسلط ندارد به پایگاه گروه‌های تروریستی تبدیل شده و امنیت ملی افغانستان و جان نیروهای امریکایی را تهدید خواهد کرد. در ماه اگست طالبان حملات متعددی برای تصرف مراکز ولایات کندز و ارزگان راه اندازی کردند و حتی لشکرگاه، مرکز ولایت هلمند، را به محاصره خود درآوردند. کماندوهای اردوی ملی به کمک نیروی هوایی امریکا در ۱۵ اگست طالبان را از اطراف لشکرگاه دور ساختند اما طالبان بلافاصله با حمله به کندز در شمال و مناطق همجوار لشکرگاه در هلمند حمله نیروهای امنیتی افغانستان را پاسخ دادند؛ طالبان با این تهاجمات سعی دارند توان نیروهای امنیتی که از حمایت امریکا و ناتو نیز برخوردارند را خنثی کنند. عملیات شفق نیروهای امنیتی افغانستان از لحاظ جغرافیایی محدود است و عدم دسترسی به تجهیزات جنگی پیشرفته مانع از مبارزه نیروهای امنیتی با طالبان در چندین جبهه به صورت همزمان شده است. عملیات شفق برای جنگ با طالبان در سه ناحیه راه اندازی شد؛ در ماه اپریل در کندز شروع شد سپس برای دفع حملات طالبان به ولایات جنوبی کشور گسترش یافت و اواسط ماه جولای برای جنگ با داعش در ولایت ننگرهار ادامه یافت. بلافاصله پس از وارد شدن نیروهای امنیتی افغان به ننگرهار برای مبارزه با داعش، طالبان به کندز در شمال و لشکر گاه در جنوب حمله‌ور شدند و کماندوهای اردوی ملی به کمک نیروی هوایی امریکا و قوت هوایی افغان دوباره مجبور به بازگشت به لشکر گاه برای جلوگیری از پیشرفت طالبان در مرکز ولایت هلمند و نیز باز پس گیری مناطق اطراف شدند. حملات نیروهای امنیتی در ولایت هلمند تا این لحظه ادامه دارد و نواحی که در فاصله ۲۹ جولای تا ۱۵ اگست به دست طالبان افتاده هنوز باز پس گرفته نشده است. جنرال چارلز کلولند، سخنگوی مأموریت قاطع در افغانستان می‌گوید حدود ۱۰۰ نیروی امریکایی برای آموزش، مشوره دهی و حمایت از نیروهای افغان در ۲۲ اگستبه اطراف لشکر گاه اعزام شده است؛ این اعزام نشان می‌دهد که نیروهای امنیتی افغان به تنهایی قادر نیستند در میادین بزرگ جنگی با طالبان مبارزه کنند. حملات طالبان به مناطق مختلف در شمال و جنوب کشور سبب شده عملیات شفق نتواند دستاوردهایی که توسط نیروهای امنیتی افغان و به کمک امریکایی‌ها حاصل شده است را حفظ کند؛ حملات طالبان در شمال و داعش در شرق سبب شده نیروهای امنیتی افغان نتوانند روی یک نقطه متمرکز شوند و مدام در مسیر شمال به جنوب و شرق در حرکت و تغییر جبهه باشند. عبدالله خان حبیبی، وزیر دفاع کشور، در ۲۱ اگست سال جاری برای دفع حمله طالبان به کندز عملیاتی را در این ولایت راه اندازی کرد؛ این عملیات نیازمند آن بود که جنرال مراد علی مراد از جنوب به شمال بیاید و این خود نشان می‌دهد که نیروهای امنیتی افغان از ساختار مدیرتی لازم برای مدیریت دو جنگ همزمان در مناطق متفاوت برخوردار نیست. عملیات شفق برای مدیریت جنگ در یک منطقه طراحی شده و طالبان با عمل به این نکته با کشاندن نیروهای امنیتی افغان از یک ناحیه به ناحیه دیگر توان نیروهای امنیتی افغان را فرسایش داده و مناطق مختلف را حتی برای کوتاه مدت به تصرف خود درمی‌آورند. طالبان با راه اندازی جنگ در نقاط مختلف در حقیقت نیروهای امنیتی افغان را تقسیم و آنها را تضعیف می‌کنند و باعث می‌شوند نیروهای دولتی توان لازم برای رسیدن به مناطق دور دست برای مبارزه با شبکه‌های تروریستی را نداشته باشند. سه چهارم نیروهای امنیتی افغان به طور فعال در حال مبارزه با گروه‌های تروریستی هستند و این امکان استراحت و بازسازی را از آنها گرفته و سبب خستگی مفرط و عدم کار آیی عملیات‌ها شده است. جابه جایی نیروهای اردوی ملی از یک ولایت به ولایت دیگر به طالبان این اجازه را می‌دهد که مناطق آزاد شده را دوباره به تصرف خود درآورند. عملیات بهاری طالبان با این استراتژی توانسته توان و روحیه نیروهای امنیتی افغان را ذره ذره کاهش دهد و پناهگاه‌هایی را در شرق افغانستان برای خود دست و پا کند؛ داعش از پناهگاه‌های به دست آورده در ننگرهار برای طراحی حملات در کابل استفاده می‌کند و شبکه حقانی نیز در مخفی گاه تاریخی خود در لوی پکتیا حضور خطرناک دارد. حمله عمری تابستانی طالبان در حالی توان و انرژی نیروهای امنیتی افغان را هدف گرفته که عمر ذکر شده دولت وحدت ملی در توافق نامه سیاسی در ماه سپتامبر به پایان می‌رسد. غنی و عبدالله بر سر اجرای مفاد توافق نامه سیاسی به اختلاف خورده‌اند: برگزاری لوی جرگه جهت تعدیل قانون اساسی و تطبیق اصلاحات در نظام انتخاباتی کشور بندهایی از این توافق نامه سیاسی است؛ براساس توافق نامه سیاسی قرار بود لوی جرگه در ماه سپتامبر سال جاری برگزار شود و اصلاحات انتخاباتی نیز می‌بایست تا ماه اکتبر سال ۲۰۱۶ صورت بگیرد که احتمال هر دوی این مورد بسیار کم است. گروه‌های اپوزیسیون به مخالفت با عبدالله و غنی برخواهند خاست در صورتیکه در موعد مقرر مفاد تفاهم نامه سیاسی عملی نشود. موعد انجام تعهدات توافق نامه سیاسی با پایان عملیات تابستانی طالبان زمانی که آنها بیشترین حملات را انجام می‌دهند، همزمان می‌شود. سال گذشته طالبان در ماه سپتمر کندز را تصرف کردند و امسال نیز اگر دولت وحدت ملی به تعهداتش عمل نکند، ممکن است سقوط کند. نقاطی که تحت تصرف طالبان و داعش می‌باشد و زمان و تعداد برخی از حملات تروریستان در سراسر افغانستان به قرار زیر است: ۱. داعش در همکاری با جنبش اسلامی ازبکستان در ولایت جوزجان فعالیت دارد. نیروهای امنیتی در اوایل ماه اگست والی طالبان در ولایت جوزجان را زمانی که نیروهای داعش و جنبش اسلامی ازبکستان به نیروهای دولتی حمله کردند، دستگیر نمود. اگرچه مشخص نشد آیا داعش والی طالبان را تحریک نموده بود یا گزارشات محلی در اختیار داعش قرار گرفته بود. در ۱۶ اگست یک زن نیز به پولیس مراجعه کرد و مدعی شد که شوهرش از وی می‌خواهد برای یادگیری آموزش‌های لازم جهت انجام حملات انتحاری برای داعش به ولایت ننگرهار برود. ۲. در ۲۲ ماه اگست طالبان برای بار دوم از سه مسیر به شهر کندز حمله کردند و راه‌های مواصلاتی در شمال و جنوب شهر را مسدود کردند و مانع از رسیدن مهمات و تجهیزات به نیروهای امنیتی کشور شدند. در روز های ۲۰ و ۲۲ اگست طالبان منطقه خان آباد در کندز و خواجه غار در ولایت تخار را تصرف کردند. بر اساس گزارش منتشر شده از سوی اداره مستقل ارگان‌های محلی در روز ۳۱ جولای طالبان ۹۸ درصد چهار دره، دشت ارچی و قلعه زال را در اختیار دارند. طالبان حملات قبلی خود بالای کندز در سپتامبر سال ۲۰۱۵ را از همین مناطق انجام داده بودند. ۳. طالبان در ۱۵ ماه اگستسال جاری میلادی به مرکز ولایت بغلان حمله کردند و مسیر حرکت نیروهای امنیتی به سمت شمال را مسدود ساختند. طالبان کنترول دهنه غوری را در اختیار گرفتند، نیروهای امنیتی افغان را محاصره کردند و پس از مدتی وادار به عقب‌نشینی شدند. هدف طالبان از تصرف دهنه غوری مسدود کردن راه ورود نیروهای کمکی از کابل به کندز و حمله به پل خمری، مرکز ولایت بغلان بود، کاری که قبلاً نیز انجام داده‌اند. ۴. هدف دیگر طالبان شاید قطع مسیر هواداران داعش از رسیدن به ولایت بدخشان باشد. براساس گزارشات محلی طالبان در مناطق تحت کنترول خود در وردوج و یمگان ولایت سمنگان هواداران داعش را دستگیر و زندانی کردند تا مانع از نفوذ داعش به ولایت‌های شمال شرقی افغانستان شوند. ۵. در ۱۴ اگست سال جاری میلادی گروه‌های تروریستی ناشناس، شاید القاعده یا لشکر طیبه، حملات هماهنگ شده‌ای را در منطقه ویقال در ولایت نورستان انجام دادند. طالبان و دیگر گروه‌های تروریستی همواره قصد دارند با تصرف مناطقی از ولایت نورستان این ولایت را به مکان طراحی حملات تروریستی خود در افغانستان مبدل سازند، کاری که اکنون در مناطق قبایلی پاکستان انجام می‌شود. ۶. داعش در ولایت ننگرهار به فکر تصرف مرکز منطقه است تا حملات خود به کابل را از این منطقه طراحی کنند. در ۱۹ جولای مقامات افغان مدعی شدند که نیروهای امنیتی کشور توان لازم برای حفظ و جلوگیری از سقوط منطقه مرکزی دهه بالا به دست داعش را ندارند. نیروهای داعش حمله به تظاهرات کنندگان جنبش روشنایی در ۲۳ جولای سال جاری میلادی را در منطقه آچین ولایت ننگرهار طراحی کرده بودند، دو حمله انتحاری که جان بسیاری از تظاهرات کنندگان را گرفت و عده کثیری را زخمی کرد. مقامات امریکایی سپس مدعی شدند که حافظ سعید خان، رهبر داعش در ولایت ننگرهار، را در حمله هواپیماهای بدون سرنشین در ۲۶ جولای کشته‌اند و مشخص نشد که آیا کشتن این رهبر داعش سبب قطع حملات داعش در ولایت ننگرهار شد یا خیر. ۷. شبکه تروریستی حقانی ممکن است از درگیری و مصروف بودن نیروهای امنیتی افغان در ولایات هلمند و کندز بهترین استفاده را در تصرف مناطقی در ولایت پکتیا ببرند. این گروه تروریستی در ۲۷ اگست منطقه جان خل در این ولایت را پس از اینکه نیروهای امنیتی به دلیل کمبود مهمات و تجهیزات جنگی عقب‌نشینی کردند، را به تصرف خود درآوردند. افراد شبکه حقانی در اوایل ماه اگست شاهراه گردیز-پتان را مسدود کردند و با نیروهای امنیتی در جانی خل و سمکنی درگیر شدند. تسلط شبکه حقانی بر مناطقی در ولایت پکتیا به این گروه تروریستی این امکان را می‌دهد تا به شهر گردیز، مرکز این ولایت، حمله کنند و تسلط خود را گسترش دهند. ۸. داعش در فکر کنترول مناطقی که دولت در آنجا حضور کمرنگ دارد می‌باشد تا حملات خود در ولایت زابل را گسترش دهند. بر اساس گزارش مقامات افغان نیروهای داعش در منطقه خاک افغان ولایت زابل مرکز آموزش وجلب و جذب نیرو ایجاد کرده است. این گزارش مدعی است که نیروهای داعش در این منطقه در تماس مستقیم با رهبران داعش در عراق می‌باشند و از آنها کمک مالی و تسلیحاتی دریافت می‌کنند. جنرال چارلز کلوند، سخنگوی نیروهای مأموریت قاطع در افغانستان اما در ۱۴ اگست این گزارش را رد کرده و می‌گوید استخبارات نیروهای نظامی امریکا شواهدی دال بر حضور داعش در ولایت زابل افغانستان به دست نیاورده است. ۹. طالبان در فکر کنترول مرکز ولایت هلمند می‌باشند. طالبان در ۲۹ جولای و درست یک روز پس از اینکه جنرال جان نیکلسون، فرمانده نیروهای مأموریت قاطع در افغانستان، اعلام کرد که نیروهای امنیتی افغان کنترول مناطق سنگین و مرجاوه در ولایت هلمند را به دست گرفته‌اند، به شش منطقه از مناطق سیزده‌گانه ولایت هلمند حمله کردند. طالبان در این حمله مناطق خانه نشین، گرمسیر و ناوه بارکزی را در اختیار گرفتند اگرچه نیروهای امنیتی در ۲۹ جولای تا ۱۴ اگست این مناطق را باز پس گرفتند. در ۱ اگست طالبان در منطقه ناد علی با نیروهای امنیتی درگیر شدند و تعدادی از مناطق را تصرف کردند. گفته می‌شود در این عملیات یک گروه جدید از نیروهای طالبان مجهز به امکانات پیشرفته که قدرت و کار آمدی حمله آنها را افزایش می‌داد، با نیروهای امنیتی درگیر شدند. در ۲۲ اگست امریکا یک گروه ۱۰۰ دیگر را برای کمک و آموزش نیروهای افغان به لشکرگاه اعزام کرد.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی