.

مقاله ها

طالبان؛ قدرت موازی برای کشورهای خارجی؟!

 

 

 

طالبان؛ قدرت موازی برای کشورهای خارجی؟!

۲۱ قوس ۱۳۹۵ کامران رستگار

افشاگری سفیر روسیه در کابل، حقیقتی را برملا کرده که بارها بر آن اذعان شده و از زبان خیلی از شهروندان نیز شنیده شده است، اما بازگویی این حقیقت از زبان کشوری که دارای نقش برجسته در عرصه بینالمللی است،‌ روایت رویدادهای پنهان را روشنتر به تصویر میکشد.

الکساندر مانتیتسکی، سفیر روسیه در افغانستان، می‌گوید تماس کشورش با گروه طالبان با هدف حفاظت از شهروندان روسیه و کمک به روند صلح در افغانستان است. آقای مانتیتسکی که روز پنج‌شنبه (۷ دسامبر/۱۷ قوس) در یک نشست خبری در کابل صحبت می‌کرد گفت: «ما برای حفاظت از دفاتر سیاسی و کنسولگری‌های روسیه و همچنین امنیت آسیای میانه با طالبان در تماس هستیم. روسیه همچنین بدین باور است که روند مصالحه ملی به سود افغانستان است. این روند باید به رهبری و مالکیت افغان‌ها به پیش برده شود.»

آقای مانتیتسکی با ابراز ناخرسندی در مورد انتقادها از رابطه روسیه و طالبان، گفت که این تنها روسیه نیست که با طالبان ارتباط دارد، بل به گفته او امریکا، بریتانیا، آلمان، ایتالیا، ایران، پاکستان، چین و قطر با طالبان ارتباط دارند.

این واکنش به دنبال اظهارات برخی از مقامهای نظامی امریکا در افغانستان صورت میگیرد. جنرال جان نیکلسون، فرمانده نیروهای امریکایی و ناتو در افغانستان، دو هفته پیش در واشنگتن گفت که روسیه هم به جمع ایران و پاکستان پیوسته و مانند آن‌ها به اعمال «نفوذ زیان‌بار» در افغانستان می‌پردازد. به گفته جنرال نیکلسون، مسکو در تلاش مشروعیت بخشید به طالبان است.

در اوایل سال جاری نیز حکایتهای دیگری از ایفای نقش روسیه در افغانستان سخن به میان آمد. این مسأله پس از آن به میان آمد که جنرال عبدالرشید دوستم؛ معاون اول ریاست جمهوری از ترکیه، هند و روسیه دیدار کرد. وی از وعده کمک این کشورها به‌خصوص روسیه سخن گفت و از اعطای جتهای جنگی تا سایر ابزارهای رزمی این کشور به دولت افغانستان خبر داد.

این در حالی است که افغانستان به عنوان همکار استراتژیک امریکا و ناتو به شمار آمده و روسیه نیز در رویارویی مستقیم با این کشورها در صحنه جنگ سوریه و سایر موارد قرار دارد. این مسأله هرگونه مساعدت روسیه را در افغانستان با چالش مواجه ساخته و گام نهادن این کشور را در عرصه نظامی و سیاسی افغانستان با احتیاط خاصی مواجه ساخته است.

با این وجود، روابط افغانستان و روسیه در این مدت با فراز و فرودهای بسیاری نیز همراه بوده است. از جمله مواردی که موجب تنش میان این دو کشور گردید، طلب غرامت افغانستان از روسیه بود. افغانستان همواره ادعا داشت که باید روسیه غرامت حاصل از اشغال افغانستان را بپردازد؛ اما این خواسته با واکنش‏های منفی طرف مقابل روبه‏رو گردید. و از طرفی هم افغانستان هیچ‌گاه علاقه نداشت بار دیگر با دشمن خونی خود کنار بیاید. در نتیجه این مسأله باعث سردی روابط میان دو کشور شد.

اما اظهارات اخیر سفیر روسیه از یکسو نشان میدهد که این کشور نیز در مسایل افغانستان بی‌طرف نخواهد ماند. این امر هم به دلیل آن است که روسیه از تماشاچی بودن صرف در افغانستان خرسند نیست و هم اینکه از صدور تروریزم از افغانستان به کشورهای آسیای میانه و روسیه هراس دارد.

از جانب دیگر،‌ این حقیقت تلخ را نشان می‌دهد که برخی کشورهای دوست افغانستان به جای اینکه درصدد نابودی گروههایی چون طالبان باشند، با ایجاد ارتباط و باجدهی به این گروهها،‌ زمینه وجود،‌ تقویت و تمدید حیات آنان را فراهم کرده‌ و منافع ملی افغانستان را در زیر چتر یک حکومت منتخب مردمی نادیده گرفته و مورد سوال قرار می‌دهند. در غیر آن وقتی آدرسی مشخص و حکومتی منتخب با اراده مردم وجود دارد چرا کشورهای دوست نظیر روسیه با مخالفان مسلح دولت افغانستان ارتباطی چنین مشکوک دارند؟

به هرحال، به نظر میرسد باز شدن پای روسیه به افغانستان یک مسأله حساس و در عین حال اساسی است که بهره‌برداری از این رابطه قدری دشوار بوده و پیامدهای آن در روابط خارجی افغانستان حساسیتهایی را به دنبال خواهد داشت. اما این کشور میتواند توازنی را نیز برقرار سازد که زمینه سوء‌استفاده تک‌قطبی را زایل سازد. ولی آنچه در حال حاضر لازم است دولت ما به دنبال تقاضای قطع رابطه کشورهای دوست با طالبان باشد؛ زیرا تا زمانی که این کشورها باج و خراج این گروهها را فراهم نمایند، نه امنیت افغانستان تأمین شده و نه هم مراکز دیپلوماتیک این کشورها در امنیت دایمی و آرامش همیشگی قرار خواهند داشت.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی